Użądlenia przez owady

Dla osób uczulonych na jad owadów, użądlenie przez nie może być szczególnie niebezpieczne i groźne dla życia. Objawy mogą mieć różny stopień nasilenia: od reakcji miejscowej skóry, gdy w miejscu użądlenia powstaje bąbel otoczony rumieniem, po reakcję miejscową uogólnioną w postaci odczynu skórnego, z towarzyszącym obrzękiem stawów.

Objawy te utrzymują się zazwyczaj do 24-48 godzin. Szczególnie groźna jest reakcja anafilaktyczna, która także może być reakcją na użądlenie przez owady, na których jad jest się uczulonym.

Typowe objawy obejmują:

• rumień, obrzęk, pokrzywkę,
• ból, pieczenie w miejscu użądlenia,
• pokrzywkę uogólnioną,
• obrzęk śluzówki jamy ustnej, gardła, nosa, krtani.

Objawy te doprowadzić mogą do duszności i trudności w oddychaniu, co stwarza zagrożenie dla życia. Towarzyszą temu zazwyczaj niepokój, lęk i poczucie choroby. Im szybciej po użądleniu pojawiają się objawy ogólne (duszność, pokrzywka), tym poważniejsza jest, wymagająca szybkiej interwencji, reakcja.

Szczególnie istotna w zapobieganiu jest świadomość uczulenia na konkretne gatunki owadów.

W przypadku użądlenia należy:

• usunąć żądło,
• nałożyć opaskę uciskową,
• na miejsce użądlenia położyć okład z lodem lub zimną wodą,
• podać doustny lek przeciwhistaminowy.

Jeśli wystąpi duszność, obrzęk ust, języka, krtani, należy natychmiast przewieźć chorego do szpitala.

Około 50 proc. osób, u których wystąpiły poważne objawy ogólne po użądleniu, narażonych jest na ryzyko wystąpienia ponownej reakcji po kolejnym użądleniu.

Osoby uczulone na jady owadów powinny mieć przy sobie zawsze, szczególnie latem, zestaw pierwszej pomocy. W jego składzie znaleźć się powinny opaska uciskowa, pęseta, a przede wszystkim leki: lek przeciwhistaminowy, hydrokortyzon oraz adrenalina w specjalnie do tego celu przygotowanej jednorazowej strzykawce z odmierzoną (fabrycznie) dawką. Środki takie przepisywane są przez lekarza osobom szczególnie zagrożonym wystąpieniem groźnych objawów alergii.

Działania profilaktyczne obejmują też grupę prostych zachowań zmniejszających ekspozycję na alergen: nienoszenie barwnej odzieży, niechodzenie boso, bez nakrycia głowy, niejedzenie słodyczy i lodów na świeżym powietrzu, niepicie słodkich napoi ze szklanek, unikanie silnych zapachów mogących wabić owady.

Bardzo skuteczną metodą zapobiegania poważnym reakcjom po ukąszeniach jest przeprowadzane w poradniach alergologicznych odczulanie jadem owadów, do którego kwalifikację przeprowadza lekarz specjalista.

Bibliografia

Nittner-Marszalska M. Alergia na jad owadów błonkoskrzydłych, Mediton, Łódź 2003, ISBN 83-913433-6-7
Silva-Rodrigues A., Wahl R., Alergologia w praktyce, Alfa Medica Press, Bielsko-Biała 2007, ISBN 978-83-7522-017-9
Rudzki E., Alergeny, Medycyna Praktyczna, Kraków 2008, ISBN 978-83-7430-157-2
Antczak A. Wielka interna - pulmonologia, Medical Tribune Polska, Warszawa 2010, ISBN 978-83-60135-76-1

Śmiertelne ofiary jadu szerszeni