Alergia - przyczyny

Uczulenie jest konsekwencją nadwrażliwości, a fakt, że alergie występują rodzinnie, świadczy o tym, że predyspozycje do ich rozwinięcia są przekazywane genetycznie. Bardzo częstym mechanizmem powstawania alergii jest tzw. atopia, kiedy to organizm produkuje zwiększoną ilość immunoglobuliny zwanej IgE, odgrywającej bardzo ważną rolę w procesach uczuleniowych.

Atopia dotyczy około 20 proc. ogólnej populacji. Jeśli oboje rodzice mają atopię, wówczas prawdopodobieństwo, że dziecko będzie ją miało, wynosi 50 proc., a zwiększa się ono jeszcze, gdy u obojga rodziców alergia manifestuje się w podobny sposób. Ryzyko urodzenia się dziecka z atopią w rodzinie nieobciążonej tym schorzeniem jest najniższe i wynosi około 13 proc.

Czynniki genetyczne to jedno, a ekspozycja na alergeny to drugie. Narażenie na dym papierosowy i spaliny oraz ekspozycja na duże stężenia silnych alergenów, takich jak sierść kota, mogą, szczególnie przy predyspozycji rodzinnej, doprowadzić do rozwoju alergii. 

Ważny wpływ mają także inne schorzenia, na które chorujemy. Przy niektórych z nich i dodatkowej predyspozycji genetycznej do wystąpienia alergii ryzyko jej pojawienia się jest jeszcze większe. Do grupy takich chorób należą: astma, przewlekła choroba obturacyjna płuc, poważne reakcje alergiczne w przeszłości,  polipy w jamie nosowej, częste infekcje zatok, nosa, górnych dróg oddechowych, atopowe zapalenie skóry, alergia pokarmowa.

Każdy człowiek ma swoją „unikalną” alergię. Nie ma dwóch osób reagujących w identyczny, za każdym razem taki sam, sposób na tę samą substancję. Alergia pyłkowa nie wyklucza istnienia alergii pokarmowej. Można być uczulonym na kilka czynników jednocześnie, na jedne silniej, na inne mniej.

Coraz częściej mówi się o roli czynników psychicznych, które według jednych specjalistów wyzwalają alergie, według innych zaś jedynie je wzmacniają lub są ich skutkiem. 

Za powstawanie i przebieg uczuleń obwinia się wszelkie "negatywne emocje": agresję, strach, złość, stres. Wiele badań potwierdza współistnienie chorób alergicznych z zaburzeniami lękowymi, depresyjnymi, drażliwością czy nadwrażliwością emocjonalną.

Jeszcze do niedawna sądzono, że na alergię pyłkową chorują dzieci dopiero od 7. r.ż., i to te, które w dzieciństwie ujawniały objawy alergii pokarmowej, po czym w okresie młodzieńczym objawy stopniowo ustępują, aby zaniknąć całkowicie w dorosłym życiu. 

Najnowsze badania wskazują jednak, że objawy pyłkowicy mogą się zacząć zarówno około 3. r.ż., jak i w późniejszym okresie życia, nawet po 50. r.ż. Przebieg alergii może się także z wiekiem zmieniać - objawy mogą ulegać wyciszeniu bądź nasileniu, mogą dołączać się nowe alergeny czy nawet może zwiększać się rodzaj alergicznej nadwrażliwości.

Bibliografia

Boznański A. (red.), Choroby alergiczne wieku rozwojowego, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003, ISBN 83-200-2769-1
Church M., Holgate M., Lichtenstein M., Alergia, Czelej, Lublin 2004, ISBN 83-89309-18-1
Obłutowicz K., Alergologia praktyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2001, ISBN 978-83-200-4233-7
Rowińska - Zakrzewska A., Kuś J., Choroby układu oddechowego, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2004, ISBN 83-200-2884-1