Alergia a nadwrażliwość pokarmowa - jak je odróżnić?

Zdarza się, że po zjedzeniu konkretnej potrawy czujemy się źle i ją "odchorowujemy". Może to powodować zarówno alergia pokarmowa, jak i nadwrażliwość na substancje zawarte w żywności. W artykule pokażemy, czym alergia pokarmowa różni się od nadwrażliwości pokarmowej. 

Alergia pokarmowa - mechanizm działania

Prawdziwa alergia pokarmowa oznacza, że system immunologiczny rozpoznaje jakąś nieszkodliwą substancję zawartą w żywności jako groźną dla organizmu. System immunologiczny produkuje przeciwciała, które powodują reakcję obronną. 

Alergia pokarmowa - objawy

Częstą alergią pokarmową jest alergia na orzeszki ziemne. Objawy mogą pojawić się od razu lub parę godzin po wprowadzeniu alergenu do organizmu. Objawy alergii nie obejmują tylko układu trawiennego, dotykają też skóry, układu krążenia i układu oddechowego.

Objawy alergii pokarmowej:

• wysypka lub pokrzywka,
• opuchnięcie języka i gardła,
• problemy z oddychaniem,
• wymioty lub biegunka,
• ból brzucha, skurcze żołądka.

Ostre objawy alergii mogą też obejmować spadek ciśnienia krwi, utratę przytomności, a nawet śmierć.

Alergia pokarmowa - leczenie

Na alergię pokarmową, tak jak na inne typy alergii, nie ma skutecznego lekarstwa. Najlepszym sposobem na uniknięcie objawów jest omijanie alergenu szerokim łukiem. 

Osoby chore na alergie pokarmowe muszą dokładnie czytać informacje zawarte na ulotce, a w restauracjach zawsze pytać o skład potraw.

Nadwrażliwość pokarmowa - mechanizm działania

Nadwrażliwość pokarmowa to zupełnie co innego niż alergia: to nie system immunologiczny jest za nią odpowiedzialny. Nadwrażliwość na niektóre substancje jest spowodowana brakiem konkretnego enzymu trawiennego, który mógłby je rozłożyć.

Częstym przykładem nadwrażliwości jest nietolerancja laktozy, czyli cukru zawartego w mleku. Organizm chorej osoby nie produkuje enzymu nazwanego laktazą, co uniemożliwia strawienie laktozy.

Nadwrażliwość pokarmowa - objawy

Objawy nadwrażliwości pokarmowej dotyczą głównie układu trawiennego i następują niedługo po spożyciu nietolerowanych produktów (w przypadku nietolerancji laktozy są to produkty mleczne). Najczęstsze objawy to:

• nadmierne wydzielanie gazów,
• zatrzymywanie wody w organizmie,
• ból brzucha.

Nadwrażliwość pokarmowa - leczenie

Niektóre typy nadwrażliwości mogą być leczone. W aptekach są dostępne tabletki zawierające laktazę, brakujący enzym trawienny w przypadku nietolerancji laktozy. Są także produkty nabiałowe nie zawierające laktozy. 

Alergia czy nadwrażliwość?

Jeśli wydaje ci się, że możesz mieć alergię pokarmową lub nadwrażliwość, zastosuj się do poniszych rad.

Krok 1. Zacznij prowadzić spis wszystkiego, co jesz.

Krok 2. Dopisuj do tej listy wszelkie niepokojące objawy. Nie zapomnij zaznaczyć, po czym nastąpiły!

Krok 3. Skonsultuj listę z lekarzem. Specjalista odnajdzie substancję, która powoduje objawy.

Krok 4. Zrób sobie testy skórne i badanie krwi. Mimo że wiesz już, jaka substancja jest odrzucana przez organizm, nadal nie ma pewności co do powodu: czy to reakcja układu immunologicznego czy trawiennego, alergia pokarmowa, czy tylko nietolerancja pewnych sybstancji.

Krok 5. Pamiętaj! Leczenie alergii bardzo różni się od leczenia nadwrażliwości pokarmowej. Dlatego ważna jest dokładna diagnoza zanim spróbujesz się leczyć.


Bibliografia

Chazan R., Pneumonologia i alergologia praktyczna - badania diagnostyczne i terapia, Alfa Medica Press, Bielsko-Biała 2011, ISBN 978-83-7522-061-2
Silva-Rodrigues A., Wahl R., Alergologia w praktyce, Alfa Medica Press, Bielsko-Biała 2007, ISBN 978-83-7522-017-9
Bartuzi Z., Alergia na pokarmy, Mediton, Łódź 2006, ISBN 83-923866-0-4
Socha J. Gastroenterologia praktyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1999, ISBN 83-200-2281-9